Ventilatie bij inbouw: de vijf fouten die in keukens gemaakt worden

Bij inbouw gaat het zelden mis in de keuze van de kast en bijna altijd in de uitvoering. De ventilatie bij inbouw van een wijnkoelkast is geen detail dat u achteraf oplost, want zodra de nis dicht is en het werkblad ligt, is de warmteafvoer vastgelegd. Wij zien in de praktijk vijf fouten terugkomen, en alle vijf worden gemaakt op de dag van montage.

Kort samengevat: een ingebouwde wijnkoelkast voert zijn warmte via de voorzijde af en heeft daarvoor een vrij rooster, de juiste nismaat en afstand tot warmtebronnen nodig. Gaat één van die drie mis, dan draait de compressor continu, loopt het verbruik op en haalt de kast de ingestelde zonetemperatuur op warme dagen niet meer. Hieronder staan de vijf fouten, wat u eraan ziet en hoe u ze voorkomt.

Dit artikel gaat over het inbouwen zelf, niet over de keuze tussen inbouwtypes. Die keuze staat in onderbouw of integreerbaar en vrijstaand of inbouw.

De vijf fouten in één overzicht

Fout 1: de nis wordt op de kastmaat gemaakt

Dit is de duurste fout, omdat hij alleen met zaagwerk te herstellen is. De keukenbouwer neemt de productafmetingen over, maakt de nis precies zo groot, en de kast past. Alleen past hij te precies.

De kastmaat is niet de nismaat. Fabrikanten geven voor ieder inbouwmodel een aparte inbouwtekening met de benodigde nisopening, die ruimer is dan het apparaat zelf. Bij de modellen in ons assortiment vindt u die tekening als pdf op de productpagina, onder Documenten. Die tekening is leidend, niet de hoogte, breedte en diepte in de specificatietabel.

Houd daarnaast rekening met de verstelbare pootjes. Daarmee corrigeert u de hoogte doorgaans 2 tot 4 centimeter, wat u nodig heeft om de kast netjes onder een werkblad uit te lijnen. Wordt de nis op de minimale hoogte gemaakt, dan verliest u die marge. De richtwaarden per type staan op onze pagina over afmetingen en nismaten.

Fout 2: de plint of sierlijst gaat voor het ventilatierooster

Een inbouwmodel blaast zijn warmte naar voren, via een rooster onderin het front of via de onderzijde van de deur. Dat rooster is de enige uitgang die de kast heeft. Een keuken wordt aan het eind van de montage afgewerkt met een sokkelplint, en die plint gaat in veel keukens strak voor dat rooster.

Het gevolg is dat de kast zijn eigen warme lucht opnieuw aanzuigt. De compressor blijft draaien, het verbruik stijgt en de bovenste zone zakt niet meer naar de ingestelde waarde. U merkt het aan voelbaar warme lucht boven de plint en aan een kast die nooit stil staat.

De oplossing is simpel maar moet vooraf besproken worden: de plint wordt bij de kast onderbroken of voorzien van een ventilatiesleuf. Bij greeploze en push-to-open modellen zit de ventilatie in de deur verwerkt, zoals bij de Dunavox Balance-42.TO. Ook dan geldt de regel: de onderzijde van de deur blijft vrij. Het volledige aanbod zonder greep staat in de collectie greeploze wijnklimaatkasten.

Fout 3: een vrijstaand model wordt alsnog ingebouwd

Deze fout ontstaat uit goede bedoelingen. De maten passen in de nis, dus de monteur schuift de kast erin. Technisch past het, functioneel niet.

Een vrijstaande wijnkoelkast geeft zijn warmte af via de achter- en zijkanten, en in een dichte nis kan die warmte nergens heen. De kast draait continu door, de compressor wordt zwaarder belast en de bewaarcondities gaan schommelen. Houdt u een vrijstaand model los in de ruimte, reken dan op minimaal 5 centimeter vrije ruimte aan de achterzijde en boven de kast. Die modellen staan in de collectie vrijstaande wijnkoelkasten.

Bouwt u in, kies dan uitsluitend uit de inbouw wijnkoelkasten of de onderbouw wijnkoelkasten. Bij die modellen staat inbouw of onderbouw expliciet in de specificatie onder Type. Staat het er niet, dan is het geen inbouwmodel, hoe goed de maten ook uitkomen. Welke types er zijn en waarvoor ze gemaakt zijn, leest u op onze pagina over type wijnkoelkasten.

Fout 4: de kast komt naast een warmtebron te staan

In een keukenontwerp is de plek van de wijnkoelkast vaak een restbeslissing. Wat overblijft is het vak naast de oven, de vaatwasser of de koelkast. Alle drie geven warmte af in precies de zone waar uw wijnkoelkast zijn koellucht aanzuigt.

Een ingebouwde kast staat al krap en moet zijn warmte via een smalle voorzijde kwijt. Komt daar een oven naast die urenlang warmte afstaat, dan loopt de omgevingstemperatuur rond de nis stevig op. Dat is het moment waarop de klimaatklasse telt. Kies bij inbouw in een warme keuken minimaal klimaatklasse ST, die tot 38 graden omgevingstemperatuur betrouwbaar werkt. Hoe die klassen werken, leest u in ons artikel over de klimaatklasse van een wijnkoelkast.

Is die plek onvermijdelijk, dan helpen twee dingen: een geïsoleerd tussenschot in het keukenblok, of een model uit het energiezuinige segment met een ruimere marge. Beter nog is de plaatsing al in het ontwerp meenemen, zoals wij beschrijven bij de wijnkoelkast bij een keukenrenovatie.

Fout 5: de deur kan niet ver genoeg open

De vijfde fout gaat niet over lucht maar over bereikbaarheid, en wordt pas zichtbaar als de keuken klaar is. De kast past, de ventilatie klopt, maar de deur slaat tegen een aangrenzende kastdeur of een muur. Dan trekt u de telescopische plateaus niet meer vol uit en moet u elke fles schuin naar buiten manoeuvreren.

Let hier op één spec die vaak over het hoofd wordt gezien: niet elk model heeft een verwisselbare deur. De Dunavox Joy-42 heeft de scharnieren rechts en die zijn niet te verplaatsen. De Dunavox Spirit-25 en de Temptech Oslo OZ60DB wel. Bij inbouw in een hoek of tegen een wand bepaalt dat de keuze. De volledige afweging staat in ons artikel over de draairichting van de wijnkoelkastdeur.

Welke maat is leidend bij een nis van 60 centimeter?

De standaard nisbreedte in een Nederlandse keuken is 60 centimeter, en daar zijn de meeste inbouwmodellen op gebouwd. Wat verschuift is de hoogte, en daarmee de capaciteit. Onderstaande modellen uit ons assortiment laten zien hoe die reeks in de praktijk loopt. Alle vijf hebben een inbouwtekening op de productpagina.

Twee observaties voor wie de nis bouwt. De breedte varieert met millimeters tussen modellen, dus een nis die op de ene 42-flessenkast is gemaakt past niet automatisch om de andere. En de diepte van 55,5 tot 57,1 centimeter zit dicht op de standaard keukendiepte, waardoor het front de uitlijning bepaalt. Is uw nis ondieper dan ongeveer 55 centimeter, kijk dan naar de ondiepe wijnklimaatkasten in plaats van een standaardmodel te forceren. Alles op standaard keukenmaat staat in wijnkoelkast 60 cm breed.

Hoe controleert u de inbouw na plaatsing?

Een inbouw is pas geslaagd als de kast na een week nog doet wat hij moet doen. Deze vijf controles lopen wij bij klanten af, en dat kunt u zelf ook.

1. Rooster vrij. Houd uw hand voor het rooster of de onderzijde van de deur. U moet luchtstroom voelen, zonder obstakel ervoor.
2. Luchttemperatuur. Voelt de lucht boven de plint na een uur draaien duidelijk warm aan, dan stuwt de warmte op in de nis.
3. Zonetemperatuur. Lees na 24 uur het display af. Staat de ingestelde waarde er niet, dan haalt de kast zijn zone niet.
4. Looptijd. Een goed ingebouwde kast slaat af en aan. Draait de compressor na twee dagen nog onafgebroken, dan is de warmteafvoer onvoldoende.
5. Deur en plateaus. Trek elk plateau volledig uit met de deur in de maximale openingsstand.

Valt controle 2, 3 of 4 verkeerd uit, laat dan eerst de plint vrijmaken. Dat is meestal de oorzaak en de goedkoopste ingreep. Verandert er niets, kijk dan naar de nisdiepte en de warmtebronnen ernaast. Over de aansluiting en de plek van het stopcontact leest u meer in hoe moet een wijnkoelkast worden aangesloten.

Wat kost een verkeerde inbouw u?

Drie dingen, en geen daarvan merkt u in de eerste week. Het verbruik stijgt omdat de compressor vaker en langer draait, waardoor het opgegeven jaarverbruik niet meer klopt. De levensduur van de compressor daalt door de structureel zwaardere belasting. En het geluid neemt toe.

Dat laatste wordt onderschat. De modellen in de tabel hierboven zitten tussen 36 en 40 decibel, in een woonkeuken nauwelijks hoorbaar bij een normaal schakelpatroon. Draait zo'n kast continu, dan hoort u hem wel. Staat de kast in een open keuken, kies dan uit de stille wijnklimaatkasten en lees over de stilste wijnkoelkasten. Wat u verder aan verbruik terugbrengt, staat in energiezuinig gebruik.

Wanneer laat u de inbouw door een monteur doen?

Bij een nieuwe keuken voert de keukenbouwer de inbouw doorgaans uit, en dan is het zaak dat hij de inbouwtekening van het gekozen model vooraf heeft. Stuur die pdf mee bij de opdracht, dan hoeft niemand te gokken.

Bij een bestaande keuken is het anders. Daar moet de nis meestal aangepast worden, en daar gaat het vaakst mis. Voor die situaties hebben wij een eigen inbouw service: onze monteur beoordeelt de ruimte, de luchtcirculatie, de stroomvoorziening en de plek, en verzorgt de plaatsing. Die service is beschikbaar in Zuid-Holland, Utrecht en delen van Noord-Holland. Twijfelt u over uw situatie of maat, dan kijken wij mee via onze pagina over inbouw wijnkoelkasten.

Veelgestelde vragen

Hoeveel ventilatieruimte heeft een inbouw wijnkoelkast nodig?
Een inbouw wijnkoelkast voert zijn warmte via de voorzijde af en heeft daar een volledig vrij rooster nodig, zonder plint of sierlijst ervoor. Aan de zij- en achterkant is geen extra luchtruimte nodig, maar de nisopening moet wel de maat van de inbouwtekening hebben en niet die van de kast zelf.

Mag de keukenplint voor het ventilatierooster van mijn wijnkoelkast?
Nee. Een plint of sierlijst strak voor het rooster zorgt ervoor dat de kast zijn eigen warme lucht opnieuw aanzuigt, waardoor de compressor continu draait en de ingestelde zonetemperatuur niet gehaald wordt. Onderbreek de plint bij de kast of voorzie hem van een ventilatiesleuf.

Mag een wijnkoelkast naast een oven of vaatwasser staan?
Dat kan, maar het vraagt een hogere klimaatklasse en bij voorkeur een geïsoleerd tussenschot. Kies bij inbouw naast een warmtebron minimaal klimaatklasse ST, die tot 38 graden omgevingstemperatuur betrouwbaar werkt, anders haalt de kast op warme dagen de ingestelde temperatuur niet.

Conclusie

De vijf fouten hebben één gemene deler: ze worden gemaakt nadat de kast al gekozen is. Een nis op de kastmaat, een plint voor het rooster, een vrijstaand model in een dichte ruimte, een oven ernaast en een deur die niet open kan. Alle vijf vooraf gratis te voorkomen, achteraf duur te herstellen.

Doe daarom twee dingen voordat de keuken besteld wordt. Geef de inbouwtekening van het model aan uw keukenbouwer, en controleer in de specificatie of er bij Type echt inbouw of onderbouw staat. Bekijk het aanbod inbouw wijnkoelkasten en wijnklimaatkasten, of neem uw nismaten mee naar onze showroom in Woerden.

Geschreven door

Sven de Kroon

Sven is medeoprichter van Mijn-Wijnkoelkast en Nederlands distributeur van Dunavox. Vanuit de showroom in Woerden adviseert hij over het kiezen, plaatsen en gebruiken van een wijnkoelkast.

Meer over Sven →