De invloed van licht op wijn

Wijn is een levend product. Het ademt, ontwikkelt zich en kan – mits goed bewaard – jarenlang verbeteren in smaak en aroma. Maar net zoals zuurstof en warmte een bedreiging vormen voor uw wijn, geldt dat ook voor licht. Zowel zonlicht als kunstlicht kunnen uw flessen aantasten en leiden tot blijvende kwaliteitsvermindering.

In deze blog leggen we uit hoe licht wijn beschadigt, welke rol de fles, kurk en het etiket spelen, en wat u kunt doen om uw collectie te beschermen.

Hoe werkt licht en waarom is het schadelijk voor wijn?

Licht bestaat uit elektromagnetische straling met verschillende golflengtes. Het gevaar voor wijn bevindt zich vooral in het ultraviolette (UV) spectrum (200–400 nm) en in bepaalde zichtbare golflengtes rond 440 nm (blauw licht). Deze straling kan namelijk chemische reacties op gang brengen in de wijn.

Een van de grootste boosdoeners is riboflavine (vitamine B2), dat onder invloed van licht reageert met aminozuren. Dit proces veroorzaakt zogenaamde light strike: een onaangename geur en smaak die vaak wordt omschreven als natte wol, gekookte kool of ui.

De ultraviolette (UV) en zichtbare banden worden hieronder weergegeven per golflengte (‘nm’ staat voor nanometer). UV wordt onderverdeeld in de subbanden UV-C, UV-B en UV-A:

• UV-C: 200 – 260 nm
• UV-B: 260 – 320 nm
• UV-A: 320 – 400 nm
• Zichtbaar licht: 400 – 700 nm

Witte en roséwijnen zijn het meest kwetsbaar, omdat zij minder tannines bevatten die van nature bescherming bieden. Rode wijn heeft dankzij deze tannines iets meer weerstand, maar is zeker niet immuun.

De onderstaande grafiek laat zien hoeveel straling per golflengte wordt geabsorbeerd door witte, rosé en rode wijnen. Waar straling niet wordt doorgelaten, wordt deze óf gereflecteerd, óf geabsorbeerd.

Witte wijnen absorberen straling tot 380 nm (in het UV-A bereik). Roséwijnen absorberen op vergelijkbare wijze UV tot 390 nm. Deze absorptie veroorzaakt schade aan de wijn doordat interne chemische reacties worden geactiveerd bij specifieke kritieke golflengtes. Meer hierover verderop.

Rode wijnen absorberen straling tot in het 650 nm bereik (in het zichtbare spectrum), hoewel dit enigszins wordt afgezwakt door de tannines die in de druivenschillen aanwezig zijn. De geabsorbeerde straling veroorzaakt een fenomeen dat bekendstaat als light strike.

Light strike in de praktijk

Onderzoek toont aan dat witte wijn al bij korte blootstelling aan schadelijke golflengtes (375–440 nm) onherstelbaar kan worden aangetast. Dit verklaart waarom een mooie fles Sauvignon Blanc of Champagne die in een winkel etalage in de zon staat, binnen weken haar frisse aroma’s kan verliezen.

De smaak van een “lichtbeschadigde” wijn wordt vaak omschreven als muf, groenteachtig of plat – een teleurstelling die eenvoudig voorkomen had kunnen worden.

De rol van de fles

De meeste wijn wordt gebotteld in gekleurde glazen flessen. Dat is geen toeval: gekleurd glas filtert schadelijke straling.

• Heldere flessen laten bijna alle UV-straling door en bieden nauwelijks bescherming. 
• Groene flessen blokkeren tot ca. 320 nm, maar laten een deel van het zichtbare schadelijke licht door.
• Amberkleurige flessen bieden de beste bescherming, tot wel 500 nm, maar worden minder vaak gebruikt omdat consumenten donker glas minder aantrekkelijk vinden.

Kortom: de fles helpt, maar is niet voldoende als bescherming.

Kurk en labels

Niet alleen de wijn zelf, maar ook de kurk en het label zijn gevoelig voor licht en warmte.

• Een kurk droogt uit als hij wordt blootgesteld aan warmte en zonlicht, waardoor zuurstof kan binnendringen en de wijn oxideert.
• Papieren labels verkleuren en verzwakken snel bij lichtblootstelling. Bij lux-niveaus die in kantoren of winkels normaal zijn (500 lux), kan na enkele maanden al duidelijke schade ontstaan. In daglicht (30.000 lux) zelfs binnen dagen.

Voor verzamelaars die waarde hechten aan de esthetiek én marktwaarde van hun flessen is dit een groot risico.

Hoe beschermt u uw wijn?

De oplossing is eenvoudig: vermijd blootstelling aan licht. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, afhankelijk van uw situatie en de grootte van uw collectie.

1. Bewaar wijn nooit in direct zonlicht - ramen en daglicht zijn funest voor wijn.
2. Vermijd felle kunstverlichting - fluorescentie en halogeenlampen zenden vaak UV uit.
3. Gebruik een wijnkoelkast of wijnbewaarkast - deze zijn speciaal ontworpen om wijn te beschermen tegen licht, trillingen, temperatuurschommelingen en vochtverlies.

Veel moderne wijnkoelkasten zijn uitgerust met UV-werend glas en LED-verlichting. LED-lampen zenden nauwelijks warmte en UV uit, waardoor ze ideaal zijn om uw collectie veilig te verlichten wanneer u een fles wilt selecteren.

Bij Mijn-Wijnkoelkast vindt u modellen met UV-werend glas, trillingsvrije koeling en energiezuinige LED-verlichting – alles om uw collectie te beschermen tegen light strike en andere bedreigingen.

Licht is de grootste vijand van uw wijn

Licht is een van de grootste vijanden van wijn. UV-straling en bepaalde zichtbare golflengtes veroorzaken onomkeerbare smaakafwijkingen die uw fles waardeloos kunnen maken. Door wijn altijd donker en koel te bewaren, en te kiezen voor een betrouwbare wijnkoelkast, voorkomt u teleurstellingen én behoudt u de waarde van uw collectie.

Wilt u weten welk type wijnkoelkast het beste past bij uw collectie? Neem dan een kijkje in ons assortiment en ontdek hoe u uw flessen de zorg geeft die ze verdienen.